نهاوند، شهری باستانی در قلب استان همدان، گنجینهای از تاریخ، فرهنگ و طبیعت است. قدمت این شهر به هزاران سال پیش از میلاد مسیح بازمیگردد و در دورههای مختلف، از هخامنشیان و اشکانیان گرفته تا ساسانیان، از اهمیت ویژهای برخوردار بوده است. همچنین، نبرد نهاوند (فتح الفتوح)، یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ ایران، در این منطقه رخ داده است.
علاوه بر پیشینه تاریخی غنی، نهاوند با بیش از 100 اثر تاریخی ثبتشده در فهرست آثار ملی، یکی از مقاصد گردشگری مهم ایران محسوب میشود. از تپههای باستانی و معبدهای تاریخی گرفته تا باغهای سرسبز و سرابهای پرآب، این شهر ترکیبی از تاریخ و طبیعت را در خود جای داده است. سرابهای گاماسیاب، گیان از جمله جاذبههای طبیعی نهاوند هستند که سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب میکنند.
در این مقاله، شما را با تاریخچه، فرهنگ و جاذبههای گردشگری نهاوند آشنا خواهیم کرد. همراه ما باشید تا در این سفر مجازی، زیباییهای این شهر باستانی را کشف کنیم.
نهاوند کجاست؟
نهاوند، نگین سبز استان همدان، در دشت حاصلخیز نهاوند، بین کوههای سربلند گرین و آردوشان قرار گرفته است. این شهر با مختصات جغرافیایی ۴۸ درجه و ۲۴ دقیقه طول شرقی و ۳۴ درجه و ۲۲ دقیقه عرض شمالی، در موقعیتی استراتژیک قرار دارد. نهاوند از شمال با شهرهای تویسرکان و همدان، از شرق با ملایر، از غرب با کنگاور و از جنوب با استان لرستان همسایه است. فاصله این شهر تا تهران ۴۳۵ کیلومتر است که از مسیر ملایر – اراک میگذرد و فاصله نهاوند تا همدان ۱۰۵ کیلومتر و تا خرمآباد ۱۳۴ کیلومتر میباشد. راهآهن کربلا نیز از نزدیکی این شهر تاریخی عبور میکند. نهاوند با مساحتی حدود ۱۸ کیلومتر مربع، از دیرباز مرکز تمدن و فرهنگ در منطقه بوده و از منابع طبیعی غنی و آب و هوای معتدل کوهستانی برخوردار است.
تاریخچه نهاوند
نهاوند، شهری باستانی و کهن با پیشینهای غنی و چندین هزار ساله است. اگر بخواهیم دقیقتر بگوییم، بر طبق اسناد تاریخی، شهرستان نهاوند در همدان و شهری که در مرکزیت این شهرستان قرار گرفته است، ۷ هزار سال قدمت دارد. با توجه به این قدمت تاریخی بسیار زیاد، جای تعجب نیست که در حال حاضر ۱۰۰ اثر تاریخی از ۲۰۰ اثر شناخته شده و معروف این شهر به ثبت ملی رسیدهاند. نهاوند را در طول دورههای تاریخی ایران با اسامی مختلفی میخواندهاند که برای مثال میتوانیم از بین این گویشهای مختلف و متفاوت به اسامی همچون؛ نیموآندای به تلفظ شخص بطلمیوس که فیلسوف و اخترشناس مشهور یونانی است، اینهاوند، نوح آوند و بسیاری از دیگر اسامی اشاره نماییم.
برخی از کارشناسان نیز معتقدند که نهاوند میتواند به نوعی آلت موسیقی یا دستگاه خاص در موسیقی اشاره داشته باشد که در نیمههای شب نواخته میشده است. البته در دورهای تاریخی به این شهر لائودیسه هم میگفتهاند. این اسم به افتخار ملکه سلوکیان بر روی این منطقه گذاشته شد. ساسانیان هم به این شهر نام نیماوند را داده بودند و پس از ورود اسلام به ایران، نام آن را حتی به ماه بصره هم تغییر دادند.
مردم شناسی و گویش مردمان نهاوند
مردمان این شهر از اقوام مختلفی با زبانها و گویشهای متفاوت تشکیل شدهاند. بخش زیادی از مردم این شهر به زبانهای فارسی، لری و لکی صحبت میکنند. گویشهای مختلفی که در این منطقه رواج دارند، بهویژه گویشهای لری و لکی، شباهتهایی با زبان کردی و گویشهای تاریخی مادها دارند. در این میان، بسیاری از مردم نهاوند به گویشهایی سخن میگویند که از زبان فارسی دری و لری شمالی متاثر است و در اینجا، همچنین برخی از خانوادهها به زبانهای دیگری مانند کوردی نیز آشنایی دارند.
پراکندگی قومیت ها و اقوام مختلف در نهاوند که در کمال دوستی و صمیمیت در کنار هم زندگی میکنند نشان از تغییرات بسیار زیادی در طول تاریخ است به گونهای که در کتاب های مختلف هر مورخ بیشتر به نظریه پردازی پرداخته است و به طور قطع نمیتوان در مورد قومیت های اولیه شهر نهاوند و اینکه چه اتفاقاتی در طول تاریخ افتاده تا امروز به اینجا رسیده ایم بیان کرد.
نهاوند در گذشته دور پایتخت ایران و یکی از بزرگترین شهرهای غرب ایران بوده است و به دلیل موقعیت آن محل تجارت و داد و ستد عشایر بوده که محصولات خود را برای فروش به این شهر میآورده اند و این مراودات فقط در بعد تجاری نبوده است و بیش از آن در فرهنگ خود را نشان داده است. به عنوان مثال در زمینه فرش دستباف نهاوند هنوز هم اختلافاتی در بین اقوام در جریان است که این فرش و میراث فرهنگی کشور را به نام خود میدانند. اقوام لر نهاوند این اثر را به نام خود میدانند و قوم لک هم این اثر را حاصل هنر و خلاقیت اجداد خود میدانند که در مقاله ای جدا این مورد را بررسی میکنیم.
چیزی که مهم است امروزه بسیاری از اقوام در طول تاریخ به این شهر آمده و بعضا طایفه هایی یکجا نشین شده اند. این تنوع زیبا و عجیب فرهنگی را در هیچ کجای ایران نمیتوان مشاهده کرد که روستایی قوم لر باشند، روستای مجاور قوم لک و روستای دیگر اقوام ترک و این اقوام در کمال زیبایی با هم زندگی کنند و قومیتها مشکل ساز نشود.
آب و هوای نهاوند
شهر نهاوند در استان همدان، با تابستانهای دلپذیر و خنک و زمستانهای سرد، مقصدی جذاب برای گردشگران است. این شهر از شمال به تویسرکان و همدان، از غرب به کنگاور، از جنوب به استان لرستان و از شرق به ملایر محدود است. سردترین ماه سال در نهاوند دی و گرمترین ماه تیر است. میزان بارش سالانه در این شهر ۴۱۰ میلیمتر برآورد شده و ۱۳ دقیقه و ۲۸ ثانیه با تهران اختلاف ساعت دارد. نهاوند شهرستانی چهار فصل است و بهارهای آن بسیار سرسبز و مملو از گردشگر میباشد. علاوه بر آب و هوای مطبوع، نهاوند دارای جاذبههای طبیعی فراوانی مانند کوههای زاگرس، سراب و روستاهای سرسبز اطراف است که هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. بهترین زمان سفر به این شهر فصل پاییز است که هوا خنک و طبیعت رنگارنگ است و از شلوغی سایر فصول نیز خبری نیست.
جاذبه های گردشگری نهاوند
- مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی
- موزه تاریخ و فرهنگ
- تپه گیان
- تپه بابا قاسم
- مقبره بابا پیره
- سراب گاماسیاب
- سراب گیان
- مسجد جامع
- میدان قیصریه
- کاروانسرای تایخی سعادت
- خانه شهید قدوسی
- حمام حاج آقا تراب
- پل زرامین (پل پیللاغه)
- معبد لائودیسه
- بام نهاوند
سراب گاماسیاب
سرآب گاماسیاب نیز شناخته میشود، به عنوان یکی از طویلترین رودخانههای ایران شناخته میشود. این رودخانه که در مجاورت کوه گرین قرار دارد، با رودخانههای متعددی از جمله خرم رود و قلقل رود همگرا میشود و در نهایت به تالاب هورالعظیم میپیوندد. گاماسب با وجود اینکه یکی از جاذبههای طبیعی و گردشگری شهرستان نهاوند در استان همدان است، در مسیر خود پذیرای حوضچههای پرورش ماهی و نیروگاههای برق آبی نیز میباشد.
سراب گیان
چشمه گیان یکی از منابع آبی مهم منطقه است که به خاطر حجم بالای آب و زلالی آن شناخته میشود. این چشمه در حدود ۲۱ کیلومتری جنوب غربی نهاوند واقع شده است. محیط اطراف آن از این چشمه بهره زیادی میبرد، زیرا اکوسیستمی پر رونق از جنگلهای طبیعی را پشتیبانی میکند. این جنگلها بسیار سرسبز و دارای تنوع زیستی غنی هستند. چشمه گیان مقصدی محبوب برای کسانی است که به دنبال زیباییهای طبیعی در نهاوند هستند.
معبد لائودیسه
در سال ۱۳۲۲، کتیبهای باستانی به زبان یونانی در محله دوخواهران نهاوند از دل خاک بیرون آمد که مربوط به آنتیوخوس سوم، پادشاه سلوکی بود. این کتیبه دو بخش دارد: بخش اول نامه شاه به مردم نهاوند و درخواست برای ثبت فرمانش روی سنگ و نصب آن در معبد اصلی شهر است. در بخش دوم، آنتیوخوس سوم به مندموس، ساتراپ نهاوند، دستور میدهد که معبدی برای همسرش، ملکه لائودیسه، در نهاوند بسازد. این کتیبه که اکنون در موزه ملی ایران نگهداری میشود، سندی ارزشمند از تاریخ این منطقه است. علاوه بر کتیبه، مجسمههای مفرغی کوچکی نیز در این منطقه کشف شده که به خدایان یونانی تعلق دارند و نشان از وجود معبدی یونانی در نهاوند میدهند. این محوطه تاریخی و منطقه دوخواهران در سال ۱۳۲۷ به شماره ۳۷۴ بهعنوان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. کشف این آثار نه تنها اطلاعات مهمی در مورد تاریخ نهاوند در دوره سلوکیان ارائه میدهد، بلکه به شناخت فرهنگ و تمدن آن دوران نیز کمک میکند.
مسجد جامع
در مرکز شهر نهاوند، مسجد جامعی خودنمایی میکند که یادگاری از دوران سلجوقیان است که در دوره صفویه نیز مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. دو کتیبهی کهن در داخل مسجد جامع، گواهی روشن بر تاریخ پر فراز و نشیب این بنا هستند. این سنگنوشتهها که به خطوط زیبای دورههای سلجوقی و صفوی آراسته شدهاند، اطلاعات ارزشمندی را دربارهی مرمتها و تغییرات مسجد در طول زمان ارائه میدهند.
در اطراف این مسجد تاریخی، بازار قدیمی و میدان قیصریه با حال و هوای سنتی خود، جلوهای خاص به این مکان بخشیدهاند. نقشهی مسجد جامع نهاوند، ساده و بیآلایش است، اما همین سادگی، زیبایی و شکوه خاصی به آن بخشیده است. در ساخت این بنا از مصالحی چون خاک رس، لویی، آجر، لاشه سنگ و آجر استفاده شده که با ظرافت و هنر دست معماران چیره دست، در کنار هم قرار گرفتهاند.
میدان قیصریه
میدان قیصریه را محمود میرزا حاکم نهاوند در زمان فتحعلی شاه قاجار بنا کرده است. در گذشته، آب قنات و چشمههای اطراف میدان از طریق رشتههایی به خانههای مردم نهاوند میرسید. میدان قیصریه در جنوب محلهٔ پاقلعه نهاوند واقع شده است و از دیرباز به نام قیصریه شناخته شده. کشف سکههای رومی از جمله سکه ای بنام نرون امپراتور روم غربی و صندوقچه ای در این محل قدمت آن را نشان میدهد. در پیرامون میدان قیصریه بناهای تاریخی و مهمی مانند مسجد جامع، شاهزاده محمد و بازار نیز به چشم میخورند که هر یک گواهی بر تاریخ غنی این منطقه هستند. شواهد وجود آتشکده ای مربوط به دوران پیش از اسلام در بالای میدان در مکان مسجد جامع وجود داشته است که بنای مسجد را در آن مکان ساختند.
حمام حاج آقا تراب
حمام حاج آقا تراب یکی از بناهای تاریخی متعلق به دوره قاجار در نهاوند است که در دل بافت قدیمی شهر قرار دارد. این حمام که به “حمام دوقلو” نیز معروف است، نمونهای برجسته از معماری سنتی ایرانی اسلامی محسوب میشود. ساخت این بنا به سال ۱۲۳۰ هجری شمسی، همزمان با دوران ناصرالدینشاه قاجار بازمیگردد و امروزه بهعنوان یکی از جاذبههای گردشگری نهاوند مورد بازدید علاقهمندان به تاریخ و معماری قرار میگیرد.
بر روی سردر ورودی این حمام، کتیبهای قرار دارد که اطلاعاتی درباره بانی ساختمان و تاریخ احداث آن ارائه میدهد. با وجود اینکه این حمام در دوران قاجار ساخته شده، سبک معماری آن به وضوح تحت تأثیر دوره صفویه است. این بنای ارزشمند در تاریخ ۶ دی ۱۳۵۵ با شماره ۱۴۹۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و همچنان به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی این منطقه شناخته میشود.
مقبره شیخ ابوالعباس نهاوندی
یکی از نقاط دیدنی و تاریخی شهرستان نهاوند، آرامگاه شیخ ابوالعباس نهاوندی است که به “درب شیخ” نیز شهرت دارد. این بنای تاریخی در محله آلآقا قرار گرفته است، علاوه بر ارزش تاریخی، به دلیل دفن یکی از عرفای نامدار قرن چهارم هجری، یعنی احمد ابن محمد ابن فضل نهاوندی، از اهمیت ویژهای برخوردار است. با وجود قدمت زیاد بنا، گفته میشود سنگ قبر فعلی آن مربوط به دوران قاجار است.
موزه تاریخ و فرهنگ
موزه نهاوند در نزدیکی آرامگاه شیخ ابوالعباس نهاوندی قرار دارد و مجموعهای از آثار تاریخی و باستانشناسی منطقه را در خود جای داده است. این آثار شامل یافتههایی از دوران پیش از تاریخ، دوره تاریخی، دوره اسلامی و دوره معاصر هستند. ساختمان موزه نیز از جذابیت خاصی برخوردار است. ایوانهایی که در بخشهای شرقی و جنوبی بنا ساخته شدهاند، به آن جلوهای منحصربهفرد بخشیدهاند. ساختمان موزه دو طبقه بوده و سقفی شیروانی دارد. نمای بیرونی آن نیز تماماً آجری و به شکل دایرهای است. به طور کلی، موزه نهاوند با آثار تاریخی ارزشمند و معماری زیبای خود، مقصدی جذاب برای علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ است.
پل زرامین (پل پیللاغه)
پل زرامین، که با نام پل پیللاغه نیز شناخته میشود، یادگاری از دوران قاجار است و در مسیر جاده روستای زرامین در شهرستان نهاوند قرار دارد. این پل آجری، که بر یکی از شاخههای رودخانه گامسیاب ساخته شده، در فاصله پنج کیلومتری غرب نهاوند واقع شده است. پل زرامین دارای یک دهانه با قوس سنتی بوده و از نظر معماری، نمونهای از سازههای ارتباطی آن دوره محسوب میشود.
در گذشته، این پل با نام “ظفرالسلطان” شناخته میشد و با گذر زمان، بخش شمالی آن در اواخر دهه ۴۰ دچار آسیب شد، اما با همت حاج شاهمراد عبدل ملکیان و صرف هزینهای معادل بیست هزار تومان، مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. اهمیت تاریخی و معماری این پل باعث شد که در ۲۵ اسفند ۱۳۸۰، با شماره ثبت ۵۰۳۶، در فهرست آثار ملی ایران جای گیرد.
تپه گیان
تپه گیان یکی از جاذبههای تاریخی و طبیعی شهرستان نهاوند در استان همدان است که در نزدیکی سراب گیان و در حدود 15 کیلومتری شهر نهاوند قرار دارد. این تپه باستانی با قدمتی حدود 7 هزار سال، از مهمترین آثار تاریخی و تمدنی ایران به شمار میرود و به عنوان یکی از چهار نقطهای شناخته میشود که اقوام آریایی برای سکونت خود انتخاب کردهاند. تپه گیان شامل پنج لایه تاریخی است که دورههای مختلفی از جمله عصر برنز، عصر آهن و عصر سنگ را در بر میگیرد. این تپه برای حدود نیم قرن به عنوان مبدا گاهنگاری غرب کشور مورد استفاده قرار میگرفت که نشان از اهمیت تاریخی آن دارد. با این وجود، امروزه توجه چندانی به حفظ و مرمت این اثر باستانی نمیشود.
تپه بابا قاسم
در حوالی روستای بابا قاسم، در 20 کیلومتری جنوب غربی نهاوند، تپهای باستانی خودنمایی میکند که گواهی بر تاریخ پرفراز و نشیب این منطقه است. این تپه که به نام “بابا قاسم” شناخته میشود، در برگرفته ویرانههای قلعهای کهن از دوران اشکانیان است. قلعه سرسام گبری، نام دیگر این قلعه باستانی، امروزه به تلی از خاک تبدیل شده است، اما هنوز میتوان شکوه و عظمت آن را در ذهن تصور کرد. بقایای اندک این قلعه، بیننده را به اعماق تاریخ میبرد و یادآور تمدنهای کهن این سرزمین است.
علاوه بر قلعه باستانی، بخشهایی از این تپه نیز محل استقرار خانههای روستاییان است که این همزیستی مسالمتآمیز تاریخ و زندگی معاصر را به تصویر میکشد. دسترسی به این تپه تاریخی از طریق جاده فرعی نهاوند به روستای قاسم آباد امکانپذیر است. تپه بابا قاسم به دلیل اهمیت تاریخی و فرهنگی خود، در سال 1387 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید و همواره مورد توجه باستانشناسان و علاقهمندان به تاریخ بوده است. این تپه باستانی نه تنها یک اثر تاریخی ارزشمند، بلکه نمادی از هویت و فرهنگ این منطقه است و بازدید از آن میتواند تجربهای فراموشنشدنی برای هر گردشگری باشد.
مقبره بابا پیره
مقبره بابا پیره (نعمان بن مقرن)، یادگاری از تاریخ پر فراز و نشیب نهاوند، در دل روستای قشلاق و در مسیر جاده کرمانشاه به این شهر واقع شده است. این مکان که در حدود ۸ کیلومتری جنوب غربی نهاوند قرار دارد، داستانی از جنگاوری و رشادت را در خود جای داده است.
بر اساس روایات تاریخی، بابا پیره سرداری عرب بود که در نبرد نهاوند، یکی از مهمترین نبردهای تاریخ ایران، حضور داشت. پس از پایان جنگ، پیکر این سردار در همان مکانی که امروز به نام مقبره بابا پیره شناخته میشود، به خاک سپرده شد. این مقبره که در میان کوهستان قرار گرفته است، نه تنها به دلیل اهمیت تاریخی، بلکه به دلیل موقعیت جغرافیایی و مناظر طبیعی اطراف آن نیز مورد توجه گردشگران قرار میگیرد. بازدید از این مکان، فرصتی است برای آشنایی با تاریخ و فرهنگ منطقه و لذت بردن از زیباییهای طبیعت.
خانه شهید قدوسی
خانه شهید قدوسی در کنار مسجد قدیمی این شهر واقع شده است. این خانه نهتنها از نظر معماری و زیباییهای بصری قابل توجه است، بلکه از نظر تاریخی نیز اهمیت ویژهای دارد. در بخش شمالی این ساختمان، دو سردر سنتی قرار دارد که امروزه بهعنوان پایگاه میراث فرهنگی و تاریخی نهاوند مورد استفاده قرار میگیرد. حیاط این بنا با طراحی منحصربهفرد خود، شامل قوسهای زیبا و کفپوشی از قلوهسنگ، جلوهای خاص به محیط بخشیده است. از دیگر ویژگیهای معماری این خانه میتوان به تزئینات آجری، حصیری و برجسته آن اشاره کرد. همچنین، پنجرههای مشبک و هنرمندانه این بنا که رو به حیاط باز میشوند، جلوهای بینظیر به نمای داخلی و خارجی ساختمان بخشیدهاند.
بام نهاوند
یکی از بلندترین مناطق نهاوند، در شمال غربی این شهرستان واقع شده است. این منطقه با ارتفاعی حدود ۱۸۷۰ متر از سطح دریا، بهعنوان مرتفعترین نقطه شهر شناخته میشود. نزدیکی آن به کوهستان گرین، موجب شده تا آب و هوایی مطبوع و خنک داشته باشد که در فصول گرم سال، مقصدی دلپذیر برای گردشگران و طبیعتدوستان محسوب میشود.
کاروانسرای تاریخی سعادت
کاروانسرای تاریخی سعادت در مرکز شهر نهاوند، در خرداد ماه سال ۱۳۹۶ با شماره ثبت ملی ۳۱۷۱۹ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت و به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری برجسته این شهر شناخته میشود.
این بنای ارزشمند که در زمینی به مساحت ۵۰۰ متر مربع و در دو طبقه ساخته شده است، یادگاری از دوران اوج تجارت و بازرگانی در نهاوند است. طبقه اول آن به عنوان انبار کالاها و اقلام تجاری مورد استفاده قرار میگرفت و طبقه دوم آن نیز به اسکان و استراحت کاروانیان و کسبه اختصاص داشت. این مرکز هنوز هم شاهد فعالیت کسب و کارهای مختلف هستند. فرش فروشی قالیوند با بیش از ۵۰ سال سابقه، یکی از قدیمیترین و معتبرترین حجرههای این مجموعه است که سالیان سال به تجارت فرش دستباف مشغول است.
این بنای تاریخی در سال ۱۴۰۲ با همکاری اداره میراث فرهنگی شهرستان نهاوند مرمت و احیا شد تا شکوه و زیبایی آن برای نسلهای آینده حفظ شود. اگر به نهاوند سفر کردید، حتماً سری به کاروانسرای سعادت بزنید و از نزدیک با معماری بینظیر و فضای تاریخی آن آشنا شوید. قدم زدن در حجرههای آن و تماشای فعالیت کسبه، شما را به سفری در تاریخ میبرد و حس و حال تجارت و زندگی در گذشته را برایتان تداعی میکند.
سوغات و غذاهای محلی نهاوند
در سال ۱۴۰۳، دو غذای سنتی این شهر، آش کشکک و ترشی چمور، در فهرست آثار ناملموس ملی به ثبت رسیدند تا بار دیگر بر اهمیت حفظ و معرفی این میراث فرهنگی تاکید شود. آش کشکک، که بیشتر در فصل زمستان و در کنار آتش کرسی پخته میشود، غذایی مقوی و خوشمزه است که از ترکیب لوبیا قرمز، بلغور گندم (به زبان محلی پلته)، شیره انگور یا عسل، شکر، دارچین و روغن حیوانی تهیه میشود. این آش نه تنها در بین مردم نهاوند، بلکه در سراسر ایران طرفداران بسیاری دارد.
آش ورکواز (varkuvaz) نیز یکی دیگر از غذاهای محلی نهاوند است که از دیرباز در این منطقه کوهستانی رواج داشته است. مردم در فصل بهار برای چیدن گیاه ورکواز به کوهها و اطراف باغها میروند و از آن برای تهیه این آش استفاده میکنند. ورکواز گیاهی با طعم تند است که پس از پخت با عدس، برنج و بلغور گندم، طعم ملایمتری پیدا میکند.
تا کنون ۱۰ مورد آثار ناملموس نهاوند شامل پخت شیرینی سنل، پخت کلوا، آش ورکواز، آش بادمجان، آش کشکک، ترشی چمور، گویش نهاوندی، گویش لکی، مراسم چهل منبران و مهارت بافت قالی نهاوند به ثبت ملی رسیده است.
از دیگر سوغات های نهاوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- گردو
- عسل
- خمیر صنل
- کلوا
- نقل
- گز آردی
- شیره انگور
- فرش دستباف نهاوند
چگونه به نهاوند سفر کنیم؟
برای سفر به شهر نهاوند در استان همدان، گزینههای مختلفی پیش روی شماست. اگر قصد دارید با هواپیما سفر کنید، نزدیکترین فرودگاه در استان همدان قرار دارد که حدود ۱۱۷ کیلومتر از نهاوند فاصله دارد. برای سفر با خودروی شخصی، مسیر پیشنهادی از تهران، عبور از جاده ساوه و سپس گذر از استان مرکزی، کوتاهترین و سریعترین مسیر به نهاوند محسوب میشود. این مسیر تقریباً ۴۰۰ کیلومتر است. همچنین، میتوانید از مسیر اتوبان قزوین نیز به همدان و سپس نهاوند سفر کنید، اما این مسیر کمی طولانیتر خواهد بود.
برای مسافرانی که از استانهای شرقی، جنوبی یا شمال شرقی کشور راهی نهاوند میشوند، سفر هوایی بهترین گزینه است، زیرا مسافت این مناطق تا نهاوند قابلتوجه است. در مقابل، افرادی که در استانهای غربی، شمال غربی و جنوب غربی ساکن هستند، میتوانند بهراحتی با اتوبوس یا خودروی شخصی به این شهر سفر کنند.
علاوه بر این، نزدیکترین ایستگاه راهآهن به نهاوند در فاصله ۱۱۳ کیلومتری قرار دارد. مسافران میتوانند از شهرهای اصلی کشور با استفاده از خطوط ریلی خود را به این ایستگاه برسانند و از آنجا راهی نهاوند شوند. همچنین، پایانههای مسافربری در سراسر کشور، خدمات اتوبوسرانی به مقصد همدان را ارائه میدهند که دسترسی به این شهر را برای مسافران آسانتر میکند.
سخن پایانی
نهاوند، یکی از مناطق سرسبز و زیبای استان همدان، با طبیعت دلنشین، پیشینهای کهن و فرهنگی پربار، مقصدی جذاب برای علاقهمندان به تاریخ و طبیعتگردی به شمار میرود. این شهرستان، با آب و هوای معتدل و کوهستانی، مناظر چشمنواز، چشمههای پرآب و رودخانههای جاری، هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. وجود آثار تاریخی ارزشمندی مانند تپه گیان، معبد لائودیسه و حمام حاج آقا تراب، نشاندهنده قدمت و اصالت این منطقه است. مردمان مهماننواز و فرهنگ غنی نهاوند، آن را به یکی از مناطق برجسته ایران تبدیل کردهاند. اگر به این شهرستان سفر کردهاید، خوشحال میشویم تجربههای خود را با ما به اشتراک بگذارید.
دیدگاهی در مورد “آشنایی با شهر نهاوند: گمشدهای در دل تاریخ”
عالی بود. ممنون از توضیحات خوبی که دادید
شهر نهاوند و کشتی نوح : بر پایه بیش از بیست منبع معتبر تاریخی و اسلامی از جمله آثار نویسندگانی چون ابن فقیه همدانی کتاب البلدان نگارش شده حدود ۱۲۰۰ سال پیش ، یاقوت حموی کتاب معجم البلدان ، زکریا قزوینی کتاب عجایب المخلوقات، اسطخری یکی از برجسته ترین جغرافیدانان جهان اسلام و کتابهای اللباب في تهذيب الانساب و روضه الصفا و مجمع التواريخ و قصص همچنین با استناد به آیه ۴۴ سوره هود، محل به گل نشستن کشتی حضرت نوح (ع) و فرزندانش کوه جودی در حوالی نهاوند کنونی دانسته شده است.
در این منابع تأکید شده که بنای اولیه شهر نهاوند – که در متون کهن با نام( نوح آوند) شناخته میشده به دست حضرت نوح (ع) و فرزندانش پایه گذاری شده است. نوح نبی و فرزندانش سالهای طولانی از عمر خود را در این منطقه سپری و زندگی کرده اند.
از میان فرزندان نوح (ع) ، دو تن به نامهای سام و حام در شهر سامن چشم از جهان فروبستند و پیکرشان در آرامستان قدیمی این شهر به خاک سپرده شده است.
مقبره کنونی سام و حام که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده مربوط به اواسط دوره قاجار است. این بنا بر روی بناهای قدیمی تر مربوط به دوره های ایلخانی و صفویه تجدید بنا شده است؛ اما بررسی شیوه و روش معماری و نوع مصالح به کاررفته در پایه های مقبره و روایتهای تاریخی و دینی در سه آیین یهودیت مسیحیت و اسلام، قدمت بنای اولیه مقبره به ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ سال قبل بازمی گردد
یوشع دیگر فرزند حضرت نوح (ع) نیز در نزدیکی سامن در روستای سیاه کمر انوج، به خاک شده است. هرچند برخی از مردم به اشتباه این مقبره را بابا حسین می نامند اما بر پایه مستندات و روایات معتبر آن مکان آرامگاه یوشع، فرزند نوح نبی (ع) است.
بسیار عالی بود و نسبت به سایر مقالات اشکالات کمتری داشت . خوبه که منبع هم ذکر بشه
در عصر مادها و حکومت آنها در این منطقه، «زبان مادی» رواج کامل داشته که متأسفانه تنها کلماتی چند از این زبان بهدستآمده است و در دوره هخامنشیان هم همین زبان مادی رواج داشته در زمان اشکانیان و ساسانیان زبان مردم نهاوند شاخه ای از زبان پهلوی بوده و طبق گفته ی سیاحان و سفرنامه نویسان مسلمان که به نهاوند سفر کرده اند تا قرن سوم هجری زبان مردم نهاوند پهلوی بوده و به این زبان صحبت میکردنداین زبان مربوط به بلاد همدان اصفهان نهاوند و ری بوده و….بوده است. البته با رواج زبان فارسی جدید و ورود لغات عربی، گویش نهاوندی تغییر و تحولیافته است.
برخلاف عقیده برخی باید بگوییم گویش نهاوندی تغییر لحن کلمات فارسی یا زاییده فارسی نیست، بلکه دارای قواعدی مخصوص به خود و حیاتی مستقل و پویا است .
گویش نهاوندی یکی از شاخههای مهم زبان پهلوی است. این زبان نهتنها زبان پهنهای وسیع از غرب و جنوب ایران، بلکه فراگیر همه مردم بافرهنگ ایران بوده است. که امروزه از بین رفته است.و لازم است که محققان در این زمینه تحقیق
امروزه گویش و لهجههای متنوعی در سطح شهرستان وجود دارد. شهر نهاوند معمولاً گویش نهاوندی را به کار میبرند و در روستاها همین گویش با آمیزهای از گویش لری یا لکی همراه است.